เกี่ยวกับโครงการ

ความเป็นมาของโครงการ

สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.) ตระหนักถึงความสำคัญของการวิจัยที่มีต่อการพัฒนาประเทศและมองเห็นว่าปัจจุบันยังขาดแคลนผู้ที่สามารถทำงานวิจัยและผู้สนใจที่จะทำงานวิจัยในด้านต่างๆ ทั้งในลักษณะของการแสวงหาองค์ความรู้และการประยุกต์องค์ความรู้

ตั้งแต่เริ่มก่อตั้งองค์กรมาจนถึงปัจจุบัน สกว.ได้ดำเนินการทั้งเพื่อสนับสนุนการวิจัยในโครงการวิจัยต่างๆ และเพื่อสร้างนักวิจัยในระดับปริญญาเอก (คปก.) และระดับเริ่มต้น คือ โครงการ IPUS (Industrial Projects for Undergraduate Students) และ โครงการ RPUS (Research Project for Undergraduate Students) แต่ยังขาดระดับกลาง คือ ระดับมหาบัณฑิตที่แม้ว่าจะเคยมีการให้ทุนในระดับนี้อยู่บ้าง แต่ยังจัดว่าเป็นเพียงการทดลอง เช่น การให้ทุนแก่ชุดโครงการวิทยานิพนธ์มหาบัณฑิตเรื่องคนไร้กล่องเสียง

สกว. จึงพิจารณาเห็นว่าควรจะขยาย “การสร้างคน” ให้ชัดเจนครบทุกระดับ จึงเสนอโครงการชื่อ “โครงการทุนวิจัยมหาบัณฑิต สกว.” ขึ้นโดยมีความประสงค์หลักเพื่อสร้างมหาบัณฑิตที่มีทักษะในการทำวิจัยอย่างเป็นระบบ และสามารถนำความรู้ไปใช้ตามความประสงค์ของตน รวมทั้งมีความพร้อมทั้งในระดับความรู้และประสบการณ์การวิจัยที่สามารถศึกษาต่อยอดขึ้นไปอีกได้ โดยเริ่มให้ทุนตั้งแต่ปี พ.ศ.2547 เป็นต้นมา ปัจจุบันนี้การให้ทุนแบ่งออกเป็น 2 ด้าน ได้แก่ 1) ด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีและ 2) ด้านมนุษยศาสตร์-สังคมศาสตร์

วัตถุประสงค์

  1. สร้างนักวิจัยระดับมหาบัณฑิตที่มีคุณธรรมและสามารถทำงานเป็นทีม ต่างรู้ว่าผลงานของตนเป็นส่วนประกอบหนึ่งที่มีความสำคัญพอๆกันกับส่วนประกอบอื่นในงานวิจัยใหญ่ อีกทั้งกระตุ้นและสร้างบรรยากาศการวิจัยที่เอื้อกันในหน่วยงานต่างๆของสถานศึกษาเดียวกัน และระหว่างสถาบันการศึกษารวมถึงสนับสนุนให้อาจารย์และนักศึกษาระดับบัณฑิตศึกษาสามารถผลิตผลงานวิจัยที่มีคุณภาพร่วมกันได้
  2. สร้างชุดความรู้ในสาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ ทำให้เกิดฐานความรู้แต่ละประเด็นที่มองได้รอบด้านมากขึ้นเพื่อการทำวิจัยที่ลึกซึ้งยิ่งขึ้นไปอีก หรือนำไปศึกษาประยุกต์ใช้ให้ได้ประโยชน์ที่แท้จริงมากยิ่งขึ้น
  3. สร้างนักวิจัยระดับมหาบัณฑิตที่มีทักษะในการทำวิจัยอย่างเป็นระบบ และสามารถนำความรู้และประสบการณ์ไปทำวิจัยในระดับที่สูงขึ้นต่อไปได้เช่นต่อยอดในโครงการปริญญาเอกกาญจนาภิเษกเป็นลำดับถัดไป

เป้าหมาย

โครงการทุนวิจัยมหาบัณฑิต สกว. ด้านมนุษยศาสตร์-สังคมศาสตร์ มีเป้าหมายที่จะสร้างนักวิจัยระดับมหาบัณฑิตที่นอกจากจะมีความใฝ่ใจแสวงหาความรู้และมีทักษะในการทำวิจัยอย่างเป็นระบบแล้วยังรู้จักทำงานเป็นกลุ่ม มีความนับถือในความเห็นของผู้ที่คิดเห็นแตกต่างจากตนได้ และมีความเป็นนักวิจัยที่มีคุณธรรมจริยธรรม ด้วยเป้าหมายหลักดังกล่าวนี้โครงการทุนวิจัยมหาบัณฑิต สกว. ด้านมนุษยศาสตร์-สังคมศาสตร์จึงจะให้ทุนวิจัยที่มุ่งเน้นการทำวิจัยเป็นกลุ่ม กลุ่มละ 2-3 คน โดยแต่ละคนในกลุ่มวิจัยต่างทำงานวิจัยในหัวข้อวิทยานิพนธ์ของตนเองอันถือเป็นหัวข้อวิจัยย่อย(Thesis topic) ที่อยู่ภายในหัวข้อวิจัย (Topic) เดียวกัน และหัวข้อวิจัยดังกล่าวนี้จะต้องสอดคล้องและอยู่ภายใต้ประเด็นวิจัยหัวข้อใหญ่ (Issue) อีกทีหนึ่ง ด้วยเหตุนี้ ประเด็นวิจัยหัวข้อใหญ่ (Issue)หนึ่งประเด็นจะมีหัวข้อวิจัย (Topic) ได้หลายหัวข้อ ดังจะเห็นได้จากแผนภูมิที่ 1 ข้างล่าง

แผนภูมิที่ 1


ในแผนภูมิที่ 1 ประเด็นวิจัยหัวข้อใหญ่ (Issue)มีหัวข้อวิจัย (Topic) อยู่ 3 หัวข้อ/กลุ่ม โดยแต่ละกลุ่มจะมีอาจารย์ที่ปรึกษา 1 คน ทำให้ประเด็นวิจัยหัวข้อใหญ่ประเด็นนี้มีอาจารย์ที่ปรึกษาอยู่รวม 3 คน นอกจากนั้น จะเห็นได้ว่าอาจารย์ที่ปรึกษาในแต่ละกลุ่มมีนักศึกษาผู้วิจัยผู้เขียนวิทยานิพนธ์ระดับปริญญาโทอยู่ในความดูแลไม่เท่ากัน คือ 1 คน 2 คน และ 3 คน ตามลำดับ (ขึ้นอยู่กับประเภททุนแบบกลุ่มหรือแบบรายบุคคล) สรุปได้ว่าเป้าหมายของโครงการนี้ คือ การสร้างนักวิจัยที่ค้นคว้าด้วยตนเองได้ สามารถต่อยอดไปทำงานวิจัยในขั้นลึกขึ้นต่อไปได้ และในขณะเดียวกันก็รู้จักที่จะทำงานร่วมกันโดยตระหนักว่างานวิจัยในส่วนของตนนั้น เป็นส่วนหนึ่งที่สำคัญพอๆ กับงานวิจัยอื่นๆ ในชิ้นงานวิจัยที่ใหญ่กว่า ความตระหนักเช่นนี้น่าจะช่วยให้การทำงานชิ้นใหญ่สำเร็จมากกว่าที่จะสร้างความสำคัญโดดเด่นให้แก่งานของตนเอง และงานชิ้นใหญ่ที่สำเร็จในคราวหนึ่งจะช่วยให้เกิดผลลัพธ์ (output/outcome) ที่มีประสิทธิภาพสูงและนำไปใช้งานได้ในเวลาอันรวดเร็ว